Đào tạo nguồn nhân lực: Đã đến lúc, "chất lượng đầu ra" phải đảm bảo "hợp chuẩn" ngành, nghề của khu vực và quốc tế

PGS.TS Trần Văn Nam, Giám đốc Đại học (ĐH) Đà Nẵng đã thẳng thắn đưa ra yêu cầu trên tại hội nghị báo cáo kết quà và thảo luận sau các đợt “Khảo sát tình hình việc làm của SV tốt nghiệp và lấy ý kiến phản hồi của SV đối với Giảng viên (GV)” do Trung tâm Đảm bảo chất lượng Giáo dục - ĐH Đà Nẵng và hệ thống các Phòng, Ban, Tổ Đảm bảo chất lượng Giáo dục các Trường thành viên thực hiện.

Như vậy, ĐH Đà Nẵng trở thành ĐH đầu tiên trên địa bàn Đà Nẵng và khu vực miền Trung, công khai những nội dung được cho là khá nhạy cảm (tình hình việc làm của SV sau tốt nghiệp; ý kiến của người học đối với GV).

 

 

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Anh - Phó Bí thư Thành ủy (lúc đương nhiệm là Phó CT.UBNDTP) cùng PGS.TS Trần Văn Nam, Giám đốc Đại học Đà Nẵng trao vòng nguyệt quế, giấy chứng nhận và học bổng đến các bạn SV có thành tích vượt khó vươn lên và giành thành tích xuất sắc trong học tập.

 

Vinh danh Thủ khoa & Gala "Tỏa sáng Sao Trạng nguyên" là hoạt động được Ban Công tác HSSV Đại học Đà Nẵng - đơn vị chủ công - tổ chức hằng năm, hoạt động nhằm tiếp sức, động viên, lan tỏa những tấm gương điển hình hiếu học, thông minh, sáng tạo; dám đối mặt và vượt qua nghịch cảnh.


PGS.TS Trần Văn Nam chia sẻ:

Theo chuẩn mực quốc tế, thì uy tín và năng lực đào tạo của mỗi trường ĐH, được đánh giá qua tỉ lệ SV tốt nghiệp có việc làm, có khả năng làm tốt công việc và đặc biệt là làm đúng ngành nghề được đào tạo.

 

Muốn đạt được mục tiêu này, người học cần phải đạt chuẩn đầu ra, có đầy đủ các kiến thức và kỹ năng cần thiết của ngành nghề được đào tạo, có khả năng nhanh chóng đáp ứng và thích nghi với thực tiễn công việc, với những tiến bộ nhanh chóng của khoa học - công nghệ.

 

Và một trong những khâu quan trọng mà chính nhà trường chúng ta cần thực hiện là thường xuyên khảo sát tình hình việc làm của SV tốt nghiệp, lấy ý kiến phản hồi của SV đối với GV. Đây chính là những hoạt động giúp nhà trường có cơ sở thực tiễn để áp dụng các biện pháp điều chỉnh chương trình đào tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy của GV, đáp ứng với yêu cầu của nền kinh tế tri thức.

 

Tham luận của đại diện Trường ĐH Bách khoa, ĐHĐN - Ảnh: T.Ngọc


Đã nhiều năm liền đối thoại cùng người học

 

Được biết, không phải mới đây, mà nhiều năm liền, các trường thành viên ĐH Đà Nẵng đã tổ chức khảo sát, lấy ý kiến SV.

 

ĐH Bách khoa là đơn vị đào tạo đã thực hiện khảo sát liên tục, thu thập ý kiến SV trong hơn 5 năm học qua (giai đoạn thực hiện thăm dò bắt đầu từ năm học 2008 - 2009).

 

Ban đầu lãnh đạo nhà trường cũng vấp phải sự phản đối của các GV nhưng sau khi hiểu được tầm quang trọng và lợi ích, các GV đã dần chấp nhận và sau đó còn phối hợp thực hiện rất tốt công việc này. Các báo cáo gần đây từ nhà trường cho biết, kết quả phản hồi của người học đã ngày càng mang tính tích cực hơn, sự tham gia cũng rộng rãi hơn. Và việc lấy ý kiến phản hồi của SV về hoạt động giảng dạy, chính thức được nhà trường thực hiện từ năm học 2010 - 2011.

 

 

Hội nghị Khoa học Đào tạo tín chỉ - Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo được trường CĐ Công nghệ tổ chức tháng 12/2013. Đại diện SV Lãnh đạo nhà trường mời tham dự. Bởi đây cũng là diễn đàn dành cho các em

 

Tương tự, bắt đầu từ năm 2010, với sự ủng hộ của lãnh đạo nhà trường, ĐH Sư phạm đã thành lập Hội đồng đảm bảo chất lượng giáo dục và mạng lưới đảm bảo chất lượng giáo dục của trường - cấp chỉ huy các hoạt động đảm bảo chất lượng trong toàn trường. Hơn thế nữa, nhà trường còn thành lập hẳn Tổ khảo thí & đảm bảo chất lượng giáo dục. Tổ giữ vai trò chuyên trách trong thực thi bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ trọng tâm số 1 của nhà trường.

 

Trong khi đó, trường CĐ Công nghệ được ghi nhận là đơn vị tiến hành công tác lấy ý kiến phản hồi của người học cũng như ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) sớm nhất để lấy ý kiến phản hồi của người học (trong tất cả các đơn vị thành viên ĐH Đà Nẵng) về các nội dung đã đề cập ở trên.

 

Từ năm 2006, cuối mỗi học kỳ, SV trường CĐ Công nghệ đăng nhập vào website của trường để góp ý cho môn học. Do ứng dụng triệt để CNTT vào việc lấy ý kiến phản hồi của người học, Trường đã giảm thiểu được chi phí và thời gian tiến hành. Quan trọng hơn, với thiết kế mang tính bảo mật cao, phân cấp thông tin hợp lý, website của trường đã thu thập được khá nhiều thông tin, cho các kết quả khảo sát mang lại hiệu quả thực tiễn cao (đối với cả đối tượng được khảo sát, cấp quản lý và lãnh đạo nhà trường).

 

 

Mô hình đào tạo tiên tiến thông qua liên kết, hợp tác quốc tế của ĐH Kinh tế, ĐHĐN đã ngày càng thu hút sự quan tâm của người học. - Ảnh: T.Ngọc

 

Nếu từ 2006, trường CĐ Công nghệ khởi động việc lấy ý kiến phản hồi của người học; thì ĐH Kinh tế đã thực hiện việc khảo sát, lấy ý kiến của SV đối với hoạt động giảng dạy của GV từ 2007. Nghĩa là thuộc vào nhóm những Trường đi tiên phong. Và nếu xét về khía cạnh ứng dụng CNTT để thu thập ý kiến từ người học, thì ĐH Kinh tế cũng là đơn vị đã đạt được những thành công nhất định trong khai thác tiện ích này.

 

PGS.TS Đoàn Quang Vinh - Phó Giám đốc ĐH Đà Nẵng. - Ảnh: T.Ngọc


Với cách thức xác định hợp lý thời điểm có thể ghi nhận ý kiến phản hồi, nhà trường đã tích hợp yêu cầu (Phiếu Đánh giá) vào thời điểm công bố kết quả thi cuối kỳ. SV của trường, khi đăng nhập vào tài khoản cá nhân (truy cập vào Phần mềm Chương trình Đào tạo) để xem kết quả thi, các em cùng lúc phải thỏa mãn tác vụ trả lời câu hỏi của Phiếu Đánh giá (như một điều kiện để tiếp cận thông tin mình muốn biết sau đó). Tuy có tính chất bắt buộc, hơi khiên cưỡng; song, chỉ với cách này, nhà trường mới có thể nhận được tối đa ý kiến phản hồi của SV, giúp mở rộng phạm vi và đối tượng khảo sát; gia tăng đáng kể lượng thông tin, nâng cao mức độ cho phép so sánh, đối chiếu của các nguồn dữ liệu, thăm dò về độ chính xác.

 

“Chúng ta tạm chấp nhận những biện pháp có tính bắt buộc trong giai đoạn vừa qua; nhưng sắp đến sẽ làm tốt hơn công tác tư tưởng, chuẩn bị tốt hơn tâm lý cho các em SV, ngay từ khi các em vào nhập học, trong những bước chân đầu tiên đến với giảng đường và trong suốt quá trình học.

 

Các em phải nhận thức và có thái độ đúng đắn về việc cho nhận xét, cho đánh giá.
 

Bởi đây vừa là nghĩa vụ, vừa quyền lợi của chính các em. Hẳn nhiên đối với các Thầy, Cô; chúng ta cũng nhất quán tinh thần hợp tác với các cấp lãnh đạo và bộ phận chuyên môn về bảo đảm chất lượng đào tạo, sẵn sàng đón nhận những phản hồi từ phía SV. Dần dần, toàn ĐH Đà Nẵng chúng ta hình thành nên “Văn hóa đánh giá” trong nhà trường” – PGS.TS Đoàn Quang Vinh - Phó Giám đốc ĐH Đà Nẵng đề nghị.

 

Người học nói gì về những điều đã được học và giờ học?

 

Kết quả khảo sát từ năm học 2008 - 2009 đến năm học 2012 - 2013, tỉ lệ trung bình SV Trường ĐH Bách khoa, ĐH Đà Nẵng trả lời câu hỏi “đã học được những kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc theo ngành tốt nghiệp” là 54,1%. Trong khi đó tỉ lệ bình quân của ĐH Kinh tế là 47,5%. Còn tỉ lệ bình quân trong 3 năm học từ năm 2009 - 2010 đến năm học 2011 - 2012 của ĐH Sư phạm là 80,6%.

 

PGS.TS Đinh Thành Việt - Trưởng Ban Đảm bảo chất lượng Giáo dục ĐH Đà Nẵng.

 

PGS.TS Đinh Thành Việt – Trưởng Ban Đảm bảo chất lượng Giáo dục ĐH Đà Nẵng nhận xét:

 

Qua đây có thể thấy tỉ lệ trung bình SV trả lời đã học được kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc theo ngành tốt nghiệp của Trường ĐH Bách khoa và ĐH Kinh tế mới là chưa cao (chỉ ở mức trên dưới 50%). Đây là những con số tỉ lệ cần suy ngẫm để rà soát lại nội dung các chương trình đào tạo cũng như khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

 

Riêng tại Trường ĐH Bách khoa, qua thăm dò, nhà trường còn ghi nhận, số lượng SV đề nghị bỏ một số môn học không cần thiết trong chương trình học đã tăng dần qua từng năm. Đơn cử môn Hóa học đại cương, nếu năm 2009 có 52 ý kiến đề nghị bỏ thì năm 2013 vừa qua, số ý kiến đề nghị bỏ là 156.

 

Trong khi đó, cả hai trường CĐ của ĐH Đà Nẵng đều có tỉ lệ trung bình SV trả lời “đã học được kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc theo ngành tốt nghiệp” tương đối cao.

 

Trường CĐ Công nghệ đã thực hiện khảo sát lấy ý kiến SV về tiêu chí này trong năm học qua và tỉ lệ trung bình là 92,7% SV cho rằng “đã học được những kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc theo ngành tốt nghiệp”. Đây là một kết quả tốt cần được tiếp tục phát huy. 

 

Do thành lập sau, nên Trường CĐ CNTT chỉ mới bắt đầu thực hiện khảo sát tiêu chí này từ năm học 2011 - 2012 đến năm học 2012 - 2013, tuy nhiên kết quả thu được đối với tiêu chí này cũng rất lạc quan (đến 80%).

 

Cũng đối với khối các trường CĐ, tỷ lệ SV trả lời “chỉ học được một phần kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc theo ngành tốt nghiệp” là khá thấp.

 

Kết quả khảo sát của Trường CĐ Công nghệ qua 4 năm học cho thấy tỉ lệ này thấp nhất vào năm học 2008 - 2009 (0,7%), cao nhất vào năm học 2010 - 2011 (12,4%) và qua 4 năm thực hiện khảo sát, tỷ lệ trung bình sinh viên trả lời chỉ học được một phần kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc theo ngành tốt nghiệp là 9,1%.

 

Và tỉ lệ trung bình của tiêu chí này trong 2 năm học 2011 - 2012 và 2012 - 2013 đối với trường CĐ CNTT là 16%.

 

Như vậy, kết quả phản hồi từ SV cho thấy kiến thức và kỹ năng sinh viên khối các trường cao đẳng học được từ nhà trường là hữu ích cho công việc sau khi tốt nghiệp.

 

Và đối với các khối đào tạo đại học, chỉ có trường ĐHSP, là trường có tỉ lệ trung bình SV trả lời “chỉ học được một phần kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc theo ngành tốt nghiệp” thấp nhất (19,8%).

 

Nội dung được quan tâm nhất vẫn là phản hồi về chất lượng của giờ học thông qua lao động đặc thù (truyền đạt kiến thức, truyền cảm hứng sáng tạo khoa học) của người Thầy.

 

Bên cạnh những ý kiến tích cực, Ban Đảm bảo chất lượng Giáo dục ĐH Đà Nẵng cũng thẳng thắn đưa ra nhiều ý kiến mà SV đã đánh giá, đáng để các GV suy ngẫm, cụ thể:

 

“Nên tác động kích thích tinh thần học tập của sinh viên”; “GV dạy không bao quát, không loogic, không có giáo trình”; “Chưa có thực hành nhóm nhiều, và ít ra bài tập”; “Không thích dạy với phương pháp dùng máy chiếu nhàm chán. Kiểu dạy mà GV thì chiếu, rồi chiếu, bắt SV ngồi nghe. Hết chiếu rồi chép, không có hiệu quả”; “Thầy nói giọng giật giật không thông rất khó nghe, có nghe thì cũng rất khó hiểu…”; “Thầy nói hơi nhiều, em nghĩ nên tạo nhiều tình huống để SV được thảo luận và làm việc nhóm nhiều hơn, như thế giữa thầy và trò ngày càng gần gũi hơn và có lẽ hiệu quả sẽ cao hơn!”.

 

 

PGS.TS Đinh Thành Việt – Trưởng Ban Đảm bảo chất lượng Giáo dục ĐH Đà Nẵng dẫn chứng về cách ra đề thi/bài tập, kích thích tìm tòi, sáng tạo của SV. - Ảnh: T.Ngọc


PGS.TS Đinh Thành Việt – Trưởng Ban Đảm bảo chất lượng Giáo dục ĐH Đà Nẵng đưa ra nhìn nhận:

Qua báo cáo của các trường, đơn vị thành viên, hiện tại chất lượng đào tạo của ĐH Đà Nẵng đang được đảm bảo ở mức độ tốt. Tuy nhiên dựa trên các kết quả khảo sát, các trường và đơn vị thành viên nên có kế hoạch và biện pháp điều chỉnh công tác, chương trình đào tạo, tăng cường cơ sở vật chất, đổi mới phương pháp và nội dung giảng dạy, để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội, nâng cao mức độ hài lòng của người học, đảm bảo uy tín và nâng cao chất lượng đào tạo của ĐH Đà Nẵng.

 

SV ĐH Đà Nẵng tự tin bước vào nhiefu sân chơi lớn. - Ảnh: T.Ngọc


Hình thành ngay tại ĐH Đà Nẵng môi trường giáo dục “trọng” về hình thành, phát triển năng lực, phẩm chất của người học.

 

Tham dự hội nghị, đại diện các trường đều đồng ý rằng việc khảo sát đã mang lại nhiều thông tin rất hữu ích. Do vậy, sắp đến cần giúp các em SV hiểu rõ mục đích của công tác khảo sát, các đánh giá của SV được thu thập và ghi nhận nhằm phục vụ cho mục tiêu, mục đích gì?. Như vậy các em sẽ mạnh dạn và tích cực tham gia, đem lại nhiều thông tin cho yêu cầu khảo sát.
 

Tuy nhiên, để thông tin “sát sườn hơn”, đúng với thực tế hơn, từ năm học đến, cũng rất cần sự đẩy mạnh kết nối với các kênh thông tin khác để có thêm dữ liệu kiểm chứng.

 

Đơn cử như kết nối với cộng đồng doanh nghiệp; các CLB, Hội, Nhóm của SV (trong lúc còn theo học; hoặc đã ra trường) để có thêm thông tin về việc làm của SV; lẫn thông tin liên quan đến yêu cầu cập nhật, bổ sung về phương pháp, nội dung đào tạo sao cho thích nghi với thị trường lao động luôn nâng cao mức độ đòi hỏi.

 

Đại biểu một số trường cũng đồng thuận với việc cô đọng hơn hệ thống câu hỏi, tránh dàn trải hỏi quá nhiều, điều này khiến SV có tâm lý ngại trả lời câu hỏi khảo sát (phải động não nhiều, liên hệ nhiều, mất nhiều thời gian).

 

Và thực tế, đã có nơi số lượng Phiếu khảo sát, Phiếu Đánh giá thu về quá ít so với tỉ lệ phiếu đã phát ra.

 

Không phải không có những khó khăn nhất định...

 

 

Đặc biệt để thông tin phản hồi có độ trung thực, khách quan, chính xác cao; cần có câu hỏi để “khoanh vùng” SV không đi học đều đặn (chuyên cần thấp). Điều dễ thấy là một SV đi học không thường xuyên, hay nghỉ học thì khó có thể đánh giá chính xác Thầy, Cô lên lớp. Nhóm SV có yếu tố chuyên cần thấp thì không phải đánh giá (trả lời) nhiều câu hỏi, đối với nhiều GV khác nhau.

 

 

SV ĐH Đà Nẵng đến với Hội thi Olimpic các môn khoa học Marx-Lénine và Tư tưởng Hồ Chí Minh. - Ảnh: T.Ngọc

 

“Thời gian qua, các trường và đơn vị thành viên của ĐH Đà Nẵng đã triển khai thực hiện khảo sát tình hình việc làm của SV tốt nghiệp và ý kiến phản hồi của SV đối với GV như một yêu cầu bắt buộc của công tác tự đánh giá chất lượng giáo dục.

 

Kết quả khảo sát đã được các trường sử dụng để điều chỉnh, cải tiến chương trình đào tạo và cũng là kênh thông tin quan trọng để chỉ đạo, quản lý hoạt động giảng dạy và thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy của GV.

 

Hôm nay, một hội thảo về chuyên đề trên được ĐH Đà Nẵng tổ chức mở rộng, theo hướng công khai kết quả khảo sát; đây chính là dịp để các trường và đơn vị thành viên nhìn nhận lại một cách khách quan kết quả đào tạo của mình, đề xuất các giải pháp đổi mới phương pháp và nâng cao hiệu quả giảng dạy, đảm bảo chuẩn đầu ra phù hợp với các tiêu chuẩn ngành nghề của khu vực và các tổ chức quốc tế - PGS.TS Trần Văn Nam nhấn mạnh.

 

Theo Thầy Trần Văn Nam, sắp đến Lãnh đạo ĐH Đà Nẵng; lãnh đạo từng trường và đơn vị thành viên sẽ quán triệt một số định hướng đổi mới đến với toàn thể Cán bộ - GV toàn ĐH Đà Nẵng:

1. Trước hết phải thấm nhuần nguyên tắc điều chỉnh chiến lược từ đào tạo theo khả năng của Trường, của Thầy sang đào tạo theo nhu cầu của xã hội, của thị trường lao động, phù hợp với khả năng và thế mạnh của trường, của các ngành nghề đào tạo, của đội ngũ GV.

2. Nội dung giáo dục ĐH, hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ sẽ phải được đổi mới theo hướng cung cấp cho SV các kiến thức và kỹ năng cần thiết cùng với việc rèn luyện về kỷ luật và thái độ lao động, hiểu biết xã hội, để SV có thể đáp ứng yêu cầu nhân lực trong điều kiện kinh tế - xã hội và khoa học - công nghệ phát triển mạnh mẽ, quy mô việc làm thay đổi nhanh chóng, mức độ cạnh tranh trên thị trường lao động ngày càng tăng cao.

3. Đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục ĐH theo hướng chú trọng đánh giá năng lực phân tích, sáng tạo, giải quyết vấn đề và thái độ nghề nghiệp, năng lực nghiên cứu và ứng dụng khoa học - công nghệ, năng lực thực hành tương xứng với trình độ đào tạo, năng lực thích nghi với môi trường làm việc.

4. Phải chuyển mạnh quá trình giáo dục từ “nặng” về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục “trọng” về hình thành, phát triển năng lực, phẩm chất của người học. Chuyển từ việc dạy và học chủ yếu là truyền thụ kiến thức một chiều từ thầy sang trò sang phương pháp giáo dục mới nhằm hình thành năng lực và phẩm chất của con người lao động mới, đẩy mạnh việc rèn luyện tư duy sáng tạo cho người học, dám phản biện, dám nói khác với Thầy khi điều đó là đúng và cần thiết.

 

“Để làm được điều này, mỗi CB - GV trong đội ngũ chúng tôi, rõ ràng, phải đổi mới tư duy mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả làm việc của mình. Có vậy thì những sản phẩm do mình đào tạo ra mới có thể làm việc tốt, đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước” – PGS.TS chia sẻ dứt khoát cùng ICTDANANG.

 

Toàn cảnh Hội thảo “Khảo sát tình hình việc làm của SV tốt nghiệp và lấy ý kiến phản hồi của SV đối với GV” do Ban Đảm bảo chất lượng Giáo dục - ĐH Đà Nẵng tổ chức hôm 23/5/2014. - ảnh: T.Ngọc.

 

Đội ngũ các Thầy, Cô và Chuyên viên đã góp phần làm nên thành công của các đợt khảo sát. - ảnh: T.Ngọc.


PGS.TS Đoàn Quang Vinh - Phó Giám đốc ĐH Đà Nẵng - rất đồng tình và chia sẻ quan điểm:

 

Khi triển khai thu thập ý kiến đánh giá, nhận xét thì phải làm quyết liệt, làm đến cùng, không hình thức.

 

Ban Đảm bảo chất lượng Giáo dục ĐH Đà Nẵng phải rà soát lại chỉ đạo của Bộ trong việc lấy ý kiến khảo sát, đánh giá. Nội dung gì phải lấy ý kiến, phải khảo sát thì có quy định và có hướng dẫn thật cụ thể, không chung chung, định tính. Nội dung nào theo thẩm quyền của Ban ở cấp ĐH Đà Nẵng chịu trách nhiệm, thì Ban chủ động ban hành ngay văn bản. Nội dung nào thuộc thẩm quyền các trường thành viên, thì các Trường xây dựng ban hành.

 

Như vậy vừa đúng với tinh thần chỉ đạo của Bộ, vừa tạo sự chủ động chung ở các cấp để chúng ta triển khai “Văn hóa đánh giá” đều khắp, thu nhận được nhiều hơn, đa dạng hơn ý kiến, từ nhiều góc độ của người học. Như vậy chúng ta mới có đủ thông tin cần, nhằm điều chỉnh, bổ sung kịp thời, hợp lý nhiều vấn đề thuộc phạm trù phương pháp, nội dung đào tạo, nâng cao mức độ hài lòng của người học và trả lời cho nhu cầu tuyển dụng, đáp ứng được đòi từ thị trường lao động. Và chính điều này mới nâng cao chất lượng và uy tín của một ĐH Vùng, đang phấn đấu trở thành ĐH nghiên cứu.

 

SV ĐH Đà Nẵng đón nhận học bổng của Hiệp Hội Doanh Nghiệp Nhật bản tại Việt Nam. - Ảnh: T.Ngọc.


Theo ictdanang.vn

Đại học Đà Nẵng - http://www.udn.vn/

Tin cùng chuyên mục